2010
Instagram: nostaljiyi satan ilk uygulama
Yeni çekilmiş fotoğrafı eski göstermek için filtre koyduk. 2010'da bunun ne kadar tuhaf olduğunu kimse fark etmedi.
Telefonun kamerası kötüydü. Çözüm bulundu: kötülüğü üslup yapmak.
Filtrenin işi
2010'da çıkan uygulamanın ilk yaptığı şey, fotoğrafı bozmaktı.
Kenarları karartıyordu. Renkleri solduruyordu. Sarıya çalan bir ton veriyordu. Bazıları kare çerçeveye kenar bile ekliyordu — polaroid taklidi.
Yani 2010'da çekilmiş bir fotoğrafı, 1975'te çekilmiş gibi gösteriyordu.
Bunun ne kadar garip olduğunu o zaman kimse söylemedi. Dijital fotoğrafa geçmek için on yıl uğraşmıştık — arşivde 2005 tarihli bir yazı var, 36 kare sınırının kalkmasını kutluyor. Beş yıl sonra o sınırsızlığın üstüne sahte bir eskilik sürdük.
Neden işe yaradı
Çünkü kusursuzluk hikâye anlatmaz.
Soluk renk, yıpranmış kenar, hafif bulanıklık — bunlar beynimize "bu anı geçti" der. Geçmiş olan şey daha değerli hissettirir.
Instagram bir fotoğraf uygulaması değildi aslında. Anıyı anı gibi gösteren bir uygulamaydı.
Bu siteyi yaparken aynı şeyi düşündüm: nostalji satmakla nostaljiyi kaydetmek arasında ince bir çizgi var. Filtre birincisi, arşiv ikincisi olmalı.
Kare
Bir detay daha: fotoğraflar kareydi.
Telefon kamerası kare çekmiyordu. Uygulama kırpıyordu. Yani kullanıcının elindeki görüntüyü kısıtlıyordu ve kimse itiraz etmedi.
Kısıt, akışı düzenli gösteriyordu. Düzenli akış daha çok kaydırılıyordu.
Tasarımda bir kısıtın kullanıcı için mi yoksa ürün için mi konduğunu anlamak zordur. Çoğu zaman ikisi birdendir — ve hangisinin önce geldiğini sadece onu koyan bilir.
Sonra
Filtreler zamanla sönükleşti, sonra kalktı. Telefon kameraları iyileşince eskitmeye gerek kalmadı.
Ama alışkanlık kaldı: paylaşmadan önce düzeltmek.
2010'da fotoğrafı düzeltiyorduk. Sonra yüzü düzeltmeye başladık.
// paylaş
// hatıra defteri
Sen ne hatırlıyorsun?
Burası yorum alanı değil. Bu yazıyı okurken aklına gelen kendi hatıranı bırak — bir isim, bir akşam, bir ayrıntı. Arşiv ortak hafızayla büyüyor.
Defter henüz boş. İlk hatırayı sen bırak.