2000
"asl?" — üç harfle başlayan tanışmalar
Yaş, cinsiyet, şehir. Sohbet odasında biri sana yazdığında ilk soru buydu ve cevabın kimliğinin tamamıydı.
Bir sohbet odasına girerdin. Birkaç saniye sonra özel pencere açılırdı. Ve içinde tek bir satır olurdu:
asl?
Üç harf
Age, sex, location. Yaş, cinsiyet, şehir.
Cevap 21/e/ist gibi bir şey olurdu. Üç bilgi, sekiz karakter, ve karşı
taraf devam edip etmeyeceğine karar verirdi.
Bugünün profil kartlarının, biyografilerin, eşleştirme uygulamalarının tamamı bu üç harfin içindeydi. Sadece otomatik değil, elle soruluyordu.
Doğru olmayabilirdi
Ve tabii cevapların çoğu doğru değildi.
Yaşını büyütenler, şehrini değiştirenler, tamamen başka biri olanlar. Anonimlik bir özellik değil, varsayılan durumdu.
Bu, internetin ilk büyük dersiydi: karşındakinin kim olduğunu bilemezsin. Bugün bu ders unutuldu — çünkü profil fotoğrafı ve gerçek isim, gerçeklik izlenimi veriyor.
Oysa doğrulanmamış bir profil, 21/e/ist kadar güvenilirdir.
Odalar
Sohbet odaları şehir ve yaşa göre ayrılırdı. "Ankara 20-25" gibi.
İçeri girer, akan konuşmaya bakar, bir yere tutunmaya çalışırdın. Kimse seni tanıtmazdı. Kendini tanıtman gerekirdi.
Bugünün gruplarına, sunucularına, kanallarına benziyor ama bir farkla: oraya hiç tanımadığın insanlarla konuşmak için girerdin.
Bugün internette çoğunlukla zaten tanıdığımız insanlarla konuşuyoruz. Yabancıyla konuşma alışkanlığı kayboldu — ve onunla birlikte tesadüfen biriyle tanışma ihtimali de.
Ve tehlikeli tarafı
Dürüst olmak gerekirse o odalar her zaman güvenli değildi.
Çocuklar oradaydı ve kimse yaş doğrulaması yapmıyordu. Bugün konuşulan birçok risk, o yıllarda hiç konuşulmadan yaşandı.
Nostaljinin dürüst hâli, iyi tarafı kadar bunu da anmayı gerektirir.
Kalanı
O kısaltma bugün kullanılmıyor ama mantığı her yerde: kendini üç etiketle özetlemek.
Yaş, meslek, şehir. Biyografi satırı. Profil kartı.
Yirmi beş yıl geçti ve hâlâ birbirimize aynı soruyu soruyoruz — sadece artık form dolduruyoruz.
// paylaş
// hatıra defteri
Sen ne hatırlıyorsun?
Burası yorum alanı değil. Bu yazıyı okurken aklına gelen kendi hatıranı bırak — bir isim, bir akşam, bir ayrıntı. Arşiv ortak hafızayla büyüyor.
Defter henüz boş. İlk hatırayı sen bırak.